A.Navoiy nomidagi Sirdaryo viloyati Axborot-kutubxona markazidan foydalanish qoidalari

 

  1. Umumiy qoidalar

 

1.1. Axborot-kutubxona markazi (AKM) demokratik insonparvarlik, hammaboplik, umuminsoniy qadriyatlar ustuvorligi, fuqarolik, shaxsning erkin kamol topish prinsiplari asosida faoliyat yuritadi.

1.2. AKM xizmatidan foydalanish bepul, ayrim xizmat turlari pullik xizmat ko‘rsatish usulida, belgilangan tartibda, tegishli qonuniy hujjatlar asosida olib boriladi, unga xaq to‘lash miqdori O‘zbekiston Respublikasi  qonunchiligi asosida belgilanadi.

 

  1. AKMning asosiy vazifalari

 

2.1. Universal axborot-resurslarning, milliy va xorijiy bosma elektron nashrlar fondini shakllantirish, saqlash va ochib berish.

2.2. Foydalanuvchilarga boshqa AKM, ARM hamda kutubxonalarda, shu jumladan xorijiy AKM, ARM hamda kutubxonalarda mavjud hujjatlar va boshqa hujjatlarni olish imkoniyatini yaratish.

2.3. Axborot mahsulotlari yaratish va ularni xududdagi ARMlarning foydalanishi uchun taqdim etish.

 

  1. Foydalanuvchilarning huquq va majburiyatlari

 

3.1. Qaysi mamlakat fuqarosi bo‘lishidan, yoshidan, ijtimoiy kelib chikishidan, qaysi tashkilot yoki muassasada ishlashdan qati nazar doimiy yoki vaqtincha AKM xizmat ko‘rsatayotgan hududda istiqomat qiluvchi har bir fuqaro  AKMdan foydalanish huquqiga ega.

3.2. Foydalanuvchilar quyidagi huquqlarga egadir:

  • AKM fondidan vaqtincha foydalanish uchun har qanday hujjatni olish;
  • AKMning bibliografik, ma’lumot-axborot va boshqa xizmat turlaridan foydalanish;
  • AKM tomonidan o‘tkaziladigan ommaviy axborot tadbirlarida qatnashish.

3.3. AKMga a’zo bo‘lish  uchun foydalanuvchilar pasport yoki uning o‘rnini bosadigan hujjatni taqdim etadilar.

3.4. Foydalanuvchilarga bir marta foydalanish uchun beriladigan hujjatlar soni AKM tomonidan yakka tartibda  hisobga olinadi.

Foydalanuvchilarga  nodir hamda qimmatbaho nashrlar va hujjatlar, shuningdek, e’lon qilinmagan materiallar belgilangan tartibda beriladi.

3.5. Foydalanuvchilar AKMdan olingan hujjatlar va boshqa materiallarni ehtiyot qilishlari shart.

Foydalanuvchi hujjatlar va materiallar olishda ularni ko‘zdan kechirishi va biror-bir nuqson aniqlangan taqdirda bu haqda AKM xodimiga ma’lum qilishi kerak.

3.6.  AKM fondiga zarar etkazgan shaxslar qonun hujjatlariga muvofiq moddiy, jinoiy yoki boshqa javobgarlikka tortiladilar.

3.7. AKM fondidan olingan hujjatlar yoki materiallarni yo‘qotgan va ular o‘rnini to‘ldirib bo‘lmaydigan darajada zarar etkazgan foydalanuvchilar AKM direktori tomonidan belgilangan hujjat va materiallar yoki ularning nusxasi bilan almashtirish, almashtirish mumkin bo‘lmagan holatda ular qiymatining 10 barobar miqdorida qoplashga majburdir. Bu miqdor yo‘qotilgan yoki yaroqsiz holatga keltirilgan hujjatning qiymatidan kelib chiqib va amaldagi qonuniy hujjatlar asosida AKM mutaxassislari yoki jalb etilgan mutaxassislar tomonidan belgilanadi.

3.8. AKMdan foydalanish qoidalari buzilganligi uchun foydalanuvchilar AKM ma’muriyati tomonidan belgilangan muddatga AKMdan foydalanish huquqidan maxrum etilishi mumkin.

 

  1. Foydalanuvchilarga xizmat ko‘rsatish bo‘yicha AKM majburiyatlari.

 

4.1. AKM fondlaridagi hujjatlar va materiallarni hisobga olish, saqlash va ulardan foydalanish.

4.2. Axborot mahsulotlari yaratish:

  • axborotni tahliliy qayta ishlash;
  • ma’lumotnoma-bibliografiya apparatini, shu jumladan elektron katalogni yuritish;
  • tavsiyaviy bibliografik va uslubiyat qo‘llanmalarini ishlab chiqish.

4.3. AKM  quyidagilarga majburdir:

  • foydalanuvchilarga AKM va uning tashqarisidagi barcha axborot resurslaridan foydalanish uchun imkoniyat yaratish;
  • foydalanuvchilarning so‘rovlarini o‘rganish va maksimal darajada qondirish;
  • kutubxonachilik, bibliografik, axborot-ma’lumotnoma xizmati ko‘rsatishni takomillashtirish, shu maqsadda foydalanuvchilar bilan ishlashning yakka va guruhli usullaridan foydalanish;
  • foydalanuvchilarga yuksak madaniy va malakaviy xizmat ko‘rsatishni ta’minlash, zarur hujjatlar va materiallarni qidirish hamda olishda zarur yordam ko‘rsatish;
  • foydalanuvchilarning qiziqishlari va axborotga bo‘lgan ehtiyojlarini o‘rganish asosida ularga turli xil shakldagi axborot tashuvchilarni taqdim etish bilan tabaqalashtirilgan axborot-kutubxona xizmati ko‘rsatish;
  • zarur axborotni qidirish va undan foydalanish jarayonida mutaqillikni shakllantirish va mustaqil o‘qish ko‘nikmalarini rivojlantirishga yordam berish;
  • fondlarda zarur hujjatlar va materiallar mavjud bo‘lmagan taqdirda qidirish hamda ularni Internet, Ziyonet tizimi orqali berish;
  • ommaviy tadbirlarni yuksak darajada o‘tkazish;
  • AKMning ijobiy imiji yaratilishiga ko‘maklashish, AKMning fondlarini va u tomonidan ko‘rsatiladigan xizmatlarni reklama qilish, foydalanuvchilarning ehtiyojlarini o‘rganish va ularning istaklariga muvofiq yangi xizmatlar tashkil etish.